Die zomer met Elise

Pas in oktober 1944 zagen we hem terug - in battledress -  want in Engeland was hij ingelijfd bij de Belgische commando's en had hij al aan verschillende fronten gevochten. Dit weerzien is ongetwijfeld de mooiste herinnering uit mijn jeugd.  

Ook de dag van de bevrijding op 8 september is onvergetelijk. Na uren van bang afwachten in de kelder, hoorden we iemand schreeuwen dat Engelse tanks het dorp kwamen binnengereden. Later liep de straat vol juichende en dansende mensen.

Het was een vreemde dag. Aan de ene kant was ik dolgelukkig, aan de andere kant vroeg ik me af wat er met al die jonge bevrijders die ons in het voorbijgaan aankeken, nu verder ging gebeuren. Hun strijd om de overwinning hield niet op bij de gevechten in ons dorp."

De vlucht van 10 mei 1940

                            Pastorie en kerkje  -  1984 Lisette op bezoek bij Yvonne Cantelouves

 “Voor ‘Die zomer met Elise’ reisden we in 1984 en 1990 naar Bournac. Vijftig jaar eerder belandde mijn schoonfamilie in dit gehucht in Zuid-Frankrijk. Na de inval van 10 mei 1940 was ze op de vlucht voor het oorlogsgeweld. Ze kreeg onderdak in een verlaten pastorie en verbleef er vier maanden.

Het verhaal is gebaseerd op het dagboek van mijn schoonvader die onder meer een groot natuurliefhebber was.In zijn dagboek heeft hij het over een massa schitterende vlinders, otters in de rivier, gevaarlijke slangen, bloemen en wijngaarden.

Een halve eeuw na zijn belevenissen vonden we daar nog maar weinig van terug. De rivier was opgedroogd, de wijngaarden

vervangen door zonnebloemvelden. En de pastorie die we kenden van een oude ansichtkaart was gerenoveerd. Maar het plaatsje was nog intact. Bovendien ontmoetten we verschillende Fransen die zich nog goed de Belgische vluchtelingen in de pastorie herinnerden en graag hun verhaal deden.

Een neef die dezelfde vlucht had meegemaakt, beweerde na lezing van het boek: ‘Zoals je die zuiderse sfeer beschrijft, lijkt het wel of je in 1940 samen met ons in Bournac was.’ Nou, daar was ik best wel gelukkig mee.”

Uitgave ‘Die zomer met Elise’

Lannoo Tielt, 8 januari 1992

‘We zijn erg blij dat er weer een jeugdboek van u zal verschijnen. Als we uw boek in de zomeraanbieding willen opnemen, valt de inleverdatum eind januari, begin februari, zodat er zeker tijd genoeg is om een covertekening en een dummy te laten maken. Als deze datum een probleem is kan u het manuscript ook later bezorgen. We verschuiven de publikatie dan naar de najaarsaanbieding. Onze voorkeur gaat uit naar de zomeraanbieding, maar dat moet natuurlijk wel haalbaar zijn voor u…’

Tielt, 14 april 1992

‘Ik heb het genoegen u in bijlage het contract toe te sturen voor de uitgave van uw boek Elise’…

Tielt, 9 oktober 1992

‘Naar aanleiding van de jaarlijkse boekenbeurs te Antwerpen die doorgaat van zondag 1 tot woensdag 11 november, willen wij u uitnodigen voor een signeersessie…’

Het verhaal

12 mei 1940. De Duitse troepen vallen Nederland, België en Luxemburg binnen. Zuid-Frankrijk wordt overspoeld met Belgische vluchtelingen. Voor duizenden van hen betekent dit een noodgedwongen verblijf van maanden in het zuiden, voordat ze weer naar huis kunnen terugkeren.

In het vredige Zuidfranse stadje Montaigue-de-Quercy ziet Roger Vignolles een groep uitgeputte vluchtelingen uit de bus stappen. Vooral een roodharig meisje trekt zijn aandacht. Na enige aarzeling volgt hij haar en haar familie naar de Rue sous les Granges, waar ze in een leegstaand herenhuis onderdak krijgen.

Het begin van een onvergetelijke zomer.

Recensies

Lektuurgids 40jg./5- mei 1993

Voor dit verhaal heeft de auteur zich laten inspireren door het dagboek van haar schoonvader. Elk hoofdstuk wordt ingeleid door een fragment, gevolgd door het verhaal van Roger. Mooi is het slot van het boek, namelijk een vakantiebrief van Elise in 1990 verstuurt en waarin ze vertelt over de dood van Roger in 1945.

‘Die zomer met Elise’ is vaak een ontroerend verhaal, waarin de relatie Roger-Elise en de oorlogsachtergrond goed uitgebalanceerd aan bod komen.’ (Marc Stevens)

Nederlandse Bibliotheek Dienst 25.02.93

Tweede Wereldoorlog, vluchtelingen, verliefdheid. In 16 hoofdstukken, steeds ingeleid met stukjes uit het dagboek van de vader van Elise, de schoonvader van de schrijfster en inspiratiebron van het verhaal, wordt de zomer van 1940, van de aankomst van een groep Belgische vluchtelingen in een Zuidfrans plaatsje tot hun terugkeer naar huis, beschreven. Dit gebeurt vanuit het gezichtspunt van Roger, een gevoelige 17-jarige jongen die liever verder had geleerd, maar op de ouderlijke boerderij moet werken. Vanaf de eerste aanblik voelt Roger zich aangetrokken tot Elise, die met haar familie in de verlaten pastorie vlakbij zijn huis komt wonen tot ze terug kunnen keren. Het boek sluit af met een brief van Elise aan haar familie als zij in 1990 het plaatsje weer bezoekt. Zij hoort daar dat Roger vlak voor het eind van de oorlog aan tbc is overleden.

Goed en invoelbaar geschreven verhaal, niet zo eenvoudig door flashbacks en af en toe wat (in het verhaal te begrijpen) Franse zinnen. Voorin een kaartje met de vluchtroute en plattegronden van de plaats waar Elise met de andere vluchtelingen aankomt en het gehucht waar Roger woont. 

Mooi uitgevoerd boek, met wat stijve, gekleurde omslagtekening. Voor lezers vanaf 13 jaar. Bruikbaar voor een project over de Tweede Wereldoorlog of verliefdheid.    (I. Kop Jansen)

Top Magazine 11.03.94

Naast een niets verbloemende beschrijving van de wereld van en rond de vluchtelingen, is het boek een tedere schets van zo’n unieke eerste liefde. Behandelt dit boek op de eerste plaats toch een historisch gegeven uit de Tweede Wereldoorlog, het kost nauwelijks een inspanning om er het tijdloze en harde actuele in te herkennen. Zoals liefde schijnen ook ‘vluchtelingen’ van alle tijden te zijn.          (Jef Boden)

Oorlog buiten Nederlandse grenzen 18.07.93

…Anders dan het stoere-jongenswerk in het vorige boek, zien we hier een bijna poëtisch opbloeiende liefdesverhouding, beschreven in een dienovereenkomstige pastelkleurige stijl, met veel oog voor details, die de subtropische sfeer van dit Zuidfranse paradijs voor de lezer bijna voelbaar inadembaar maakt. Het is een sfeer die zich voor Elise en haar vader duidelijk van de Belgische onderscheidt. Roger ziet Elises vader met een potlood in een schrift schrijven. Elise zegt: ‘Hij houdt zijn dagboek goed bij!’ En op de vraag waarover hij dan wel schrijft, antwoordt ze: ‘Over de hitte en het zware werk op het land. Met hoe weinig comfort jullie tevreden zijn..’ Ze schiet in de lach. ‘Wijn drinken en vlooien vangen, dat hebben we hier geleerd, schrijft hij.’

De zomer met Elise duurt van dinsdag 21 mei 1940 tot dinsdag 3 september 1940. Op die dag nemen ze afscheid van elkaar. Elise gaat terug naar haar land. Roger zal haar nooit meer zien.

‘Een paar minuten later was alles voorbij. In zijn verbeelding zag hij hoe ze de kerkhofmuur van de pastorei voorbijgingen… en hij kreeg het gevoel dat de zomer één lang afscheid was geweest.’     (Reformatoris L Dagblad - Hans van Holten)